ΚΡΥΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: Είναι χρήσιμη ή βλαπτική;

Το τελευταίο καιρό έχει προκύψει διαμάχη για τα οφέλη ή τη βλαπτική επίδραση της κρυοθεραπείας σε τραυματισμό. Ανεξάρτητα τι πιστεύει ο καθένας ας εξετάσουμε τα δεδομένα!

Τα τελευταία 30 χρόνια στις αθλητικές κακώσεις χρησιμοποιούμε τη κρυοθεραπεία ως πρώτη βοήθεια, βασιζόμενοι στην έρευνα του Dr Ken Knight, που έγραψε και το σχετικό βιβλίο για την κρυοθεραπεία. Ξαφνικά όλα άλλαξαν! Η κρυοθεραπεία δαιμονοποιήθηκε: «η κρυοθεραπεία είναι λάθος, εμποδίζει την επούλωση, είναι επιβλαβής,...». Κυρίως όμως η αντίδραση επικεντρώνεται στον ισχυρισμό ότι εμποδίζει την διαδικασία της επούλωσης, λειτουργώντας ως «αντί-φλεγμονώδη». Γνωρίζουμε πως στην διαδικασία της επούλωσης τα στάδια «τραυματισμός-φλεγμονή-διόρθωση-ανακατασκευήη» επιβάλλεται να ακολουθήσουν αυτή τη συγκεκριμένη σειρά. Λειτουργώντας ως αντί-φλεγμονώδη η κρυοθεραπεία, δημιουργεί ένα περιβάλλον που εμποδίζει τον ιστό να διορθώσει τον εαυτό του. Μάλιστα δημοσιεύτηκε μια σχετική έρευνα (Topical cooling (icing) delays recovery from eccentric exercise-induced muscle damage, Tseng CY1, Lee JP, Tsai YS, Lee SD, Kao CL, Liu TC, Lai C, Harris MB, Kuo CH). Βέβαια όσοι το επικαλούνται δεν αναφέρουν πως στο άρθρο οι ερευνητές καταλήγουν ως εξής: «η μελέτη αυτή δεν παρέχει στοιχεία αν η αποκατάσταση μυϊκού τραυματισμού από ρήψη επιβραδύνεται με την τοπική ψύξη». Στα ευρήματα δεν υπήρχε διαφορά όσο αφορά τη μυϊκή δύναμη ή τον πόνο.

Σε άλλες μελέτες η αποτελεσματικότητα της κρυοθεραπείας εκτιμάται με τη ποσότητα του οιδήματος, παρά με αυτή καθαυτή την διαδικασία επούλωσης και την επιστροφή στις δραστηριότητες. Βέβαια γνωρίζουμε ότι η ψύξη δεν κάνει πολλά πράγματα για το οίδημα μετά τις πρώτες 48 ώρες από τον τραυματισμό: Comparison of three treatment procedures for minimizing ankle sprain swelling. Coté DJ, Prentice WE Jr, Hooker DN, Shields EW.
Phys Ther. 1988 Jul;68(7):1072-6, Is ice right? Does cryotherapy improve outcome for acute soft tissue injury?, Collins NC1, Ice reduces edema. A study of microvascular permeability in rats, Deal DN1, Tipton J, Rosencrance E, Curl WW, Smith TL.

Σε γενικές γραμμές οι σχετικές μελέτες είναι πτωχής αξιοπιστίας. Εντούτοις παραμένει το ερώτημα: Η κρυοθεραπεία είναι ωφέλιμη ή επιβλαβής;

Εάν η φλεγμονή είναι απαραίτητη για την επούλωση, και ο πάγος ελαττώνει την φλεγμονή, τότε θα πρέπει να ελαττώνει και τη διαδικασία επούλωσης. Αυτή η λογική όμως φαίνεται να μην επιβεβαιώνεται, καθώς δεν υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν αυτήν την άποψη! (Cryotherapy Reduces Inflammatory Response Without Altering Muscle Regeneration Process and Extracellular Matrix Remodeling of Rat Muscle, Vieira Ramos G1, Pinheiro CM2, Messa SP2, Delfino GB2, Marqueti Rde C1, Salvini Tde F2, Durigan JL1).

Τα πλεονεκτήματα της κρυοθεραπείας

Η κρυοθεραπεία δεν είναι λανθασμένη επιλογή ούτε επιβλαβής. Η θεωρία ότι εμποδίζει την διαδικασία επούλωσης, δρώντας ως αντιφλεγμονώδη δεν επιβεβαιώνεται από την βιβλιογραφία. Η κρυοθεραπεία έχει αρκετά πλεονεκτήματα και κλινική τεκμηρίωση.

Η σωστή εφαρμογή της κρυοθεραπείας μπορεί να μειώσει τον δευτερεύον τραυματισμό, να μειώσει το οίδημα αν εφαρμοστεί μέσα στις πρώτες 36 έως 48 ώρες, να μειώσει τον πόνο, τον σπασμό, και τον περιορισμό της λειτουργικότητας επιτρέποντας περισσότερη κίνηση (Continuous-flow cold therapy for outpatient anterior cruciate ligament reconstruction, Barber FA1, McGuire DA, Click S, Cryotherapy after ACL reconstruction: a meta-analysis, Raynor MC1, Pietrobon R, Guller U, Higgins LD). Επίσης από τις παραπάνω μελέτες διαπιστώθηκε πως σε χρόνιες καταστάσεις ανακουφίζει από τον πόνο, μειώνοντας την φαρμακευτική αγωγή μετά από χειρουργείο.