Ο όρος κοκκυγοδυνία περιγράφει τον πόνο στον κόκκυγα, ή γύρω απ’ αυτόν, κυρίως κατά το κάθισμα. Η κατάσταση της κοκκυγοδυνίας αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1600, αλλά ως όρος χρησιμοποιήθηκε από τον Simpson, το 1859.

Είναι αρκετά σπάνια, αφορά μόλις το 1% των περιπτώσεων πόνου στην μέση, αλλά η συχνότητά της είναι 5 φορές μεγαλύτερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, πιθανόν γιατί ο κόκκυγας προβάλλει περισσότερο στις γυναίκες.

Ο μηχανισμός του πόνου δεν έχει αναλυθεί ικανοποιητικά. Υπάρχουν διάφορες υποθέσεις για την προέλευση αυτού του συνδρόμου, που περιλαμβάνουν πόνο από τα περιβάλλοντα μαλακά μόρια, σπασμό των μυών της πυελικής βάσης, προβαλλόμενο πόνο από παθολογία στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, φλεγμονή της αραχνοειδούς μεμβράνης του κατώτερου ιερού νευρικού πλέγματος, τοπικές μετατραυματικές βλάβες, σωματοποίηση πόνου από συναισθηματική επιβάρυνση, κ.ά. (Howorth 1959, Jurmand 1976, Nelson 1991, Postacchini & Massobrio 1983, Stern 1967). Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν υπάρχει σαφής επιβεβαίωση για καμία από τις παραπάνω υποθέσεις.

Διάφορες αιτίες έχουν ενοχοποιηθεί για την κοκκυγοδυνία. Η πιο συνηθισμένη είναι η πτώση πάνω στην πύελο, με αποτέλεσμα άμεσο τραύμα πάνω στην ιεροκοκκυγική συνχόνδρωση. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα κάκωση, ή μερική εξάρθρωση της ιεροκοκκυγικής ένωσης, προκαλώντας αφύσικες κινήσεις στον κόκκυγα ιδιαίτερα όταν δέχεται πίεση στην καθιστή θέση. Ο πόνος μπορεί να περιλαμβάνει και τους μύες της περιοχής (πυελικής βάσης), τους συνδέσμους, καθώς και τον μεγάλο γλουτιαίο. Άλλη συνηθισμένη αιτία είναι ο τοκετός. Πιο σπάνιες αιτίες μπορεί να είναι: το σύνδρομο του απιοειδούς μυός, ο τραυματισμός του αιδιοικού νεύρου, ή ο νευροπαθητικός πόνος ως αποτέλεσμα επαναλαμβανομένου τραυματισμού (π.χ. οδήγηση μηχανής), η Tarlov κύστη, ή η μηνιγγική κύστη, η δυσκοιλιότητα (λόγω αυξημένης πίεσης στον κόκκυγα από το παρατεταμένο κάθισμα), η υπερβολική σωματική αδυναμία που προκαλεί τριβή του κόκκυγα με τα μαλακά μόρια.

Οι ερευνητές: Gustav Andersen, BA Med, Stefan Milosevic, BA Med, Mads M. Jensen, BA Med, Mikkel Andersen, MD, Ane Simony, PhD, Mikkel M. Rasmussen, PhD, Leah Carreon, MD, MSc, σχεδίασαν μία συστηματική ανασκόπηση, με θέμα: «Coccydynia—The Efficacy of Available Treatment Options: A Systematic Review» για να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών σε επίμονη κοκκυγοδυνία.

Μέθοδος

Οι δημοσιεύσεις σχετικά με την θεραπεία της κοκκυγοδυνίας, εντοπίσθηκαν με μεγάλη προσοχή, χρησιμοποιώντας τις κατευθυντήριες γραμμές Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis (PRISMA). Πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση σχετικών βάσεων δεδομένων από τις 17 Ιανουαρίου 2020, σε συνδυασμό με άλλες πηγές. Τα δεδομένα σχετικά με την έκβαση της θεραπείας συγκεντρώθηκαν σύμφωνα με τις εξεταζόμενες κατηγορίες ώστε να καταστεί δυνατή η μετα-ανάλυση. Ως βασικό μέτρο της έκβασης του πόνου χρησιμοποιήθηκε η αριθμητική κλίμακα αξιολόγησης (NRS, 0-10) για τον πόνο.

Αποτελέσματα

Συνολικά αξιολογήθηκαν 1980 ασθενείς σε 64 μελέτες. Η μεγαλύτερη βελτίωση στον πόνο επιτεύχθηκε σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με ραδιοσυχνότητες (RFT), όπου σημειώθηκε μείωση της αριθμητικής κλίμακας αξιολόγησης κατά 5.11. Παρόμοια μέση βελτίωση επιτεύχθηκε με την εφαρμογή του Εξωσωματικού Ωστικού Κύματος Ήχου – Κρουστικού Υπέρηχου (ESWT) κατά 5.06, κοκκυγεκτομή κατά 4.86, και τοπική έγχυση κατά 4.22. Αν και βελτιωμένη, η μέση αλλαγή ήταν μικρότερη για εκείνους τους ασθενείς με αποκλεισμό γαγγλίου (2.98), διατάσεις/κινητοποίηση (2.19) και συνηθισμένη συντηρητική φροντίδα (1.69).

Συμπεράσματα

Από αυτήν την μελέτη συμπεραίνουμε την αξία της προοδευτικότητας στην επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση της κοκκυγοδυνίας. Ξεκινώντας, δηλαδή, την θεραπευτική προσέγγιση από μη επεμβατικές μεθόδους πριν σκεφτούμε και καταφύγουμε στην επιλογή της κοκκυγεκτομής. Η μη χειρουργική αντιμετώπιση είναι σε θέση να προσφέρει σημαντική ανακούφιση από τον πόνο σε πολλούς ασθενείς. Η κοκκυγεκτομή είναι μακράν η πιο διεξοδικά μελετημένη θεραπευτική επιλογή και μπορεί να είναι ευεργετική για επίμονες περιπτώσεις. Μελλοντικά τυχαιοποιημένες μελέτες θα πρέπει να σχεδιαστούν με στόχο την σύγκριση της αποτελεσματικότητας των παρεμβατικών θεραπειών μεταξύ τους και με την κοκκυγεκτομή.

Πηγές

“Coccydynia—The Efficacy of Available Treatment Options: A Systematic Review”

Gustav Ø. Andersen, BA Med, Stefan Milosevic, BA Med, Mads M. Jensen, BA Med, Mikkel Ø. Andersen, MD, Ane Simony, PhD, Mikkel M. Rasmussen, PhD, Leah Carreon, MD, MSc, First Published December 18, 2021

https://doi.org/10.1177/21925682211065389